Wet bescherming erfgenamen tegen schulden

24th nov 2016, Author: admin

Op 1 september 2016 is het wetsvoorstel “bescherming erfgenamen tegen schulden” ingegaan. Dit is een belangrijke wijziging in het Nederlandse Erfrecht. Erfgenamen krijgen in het nieuwe wetsvoorstel meer mogelijkheden om hun privévermogen te beschermen tegen  (onverwachte) schulden van de erflater (degene die is overleden) als zij de erfenis zuiver hebben aanvaard.

Zie het nieuwsbericht hierover op: http://nos.nl/artikel/2129326-per-ongeluk-een-schuld-na-erfenis-nu-makkelijker-te-vermijden.html

In deze blog bespreek ik de achtergrond van de nieuwe wet, de verschillende vormen van aanvaarding van de erfenis en de gevolgen van de nieuwe wet in de dagelijkse erfrechtpraktijk.

Achtergrond van de wettelijke bescherming van erfgenamen tegen (onverwachte) schulden

Voor 1 september 2016 kon het voorkomen dat het meenemen van een pen uit het huis van een overleden familielid al genoeg was om de erfenis bewust te aanvaarden. Als je als erfgenaam een geldbedrag overhoudt aan een erfenis is dat geen enkel probleem, maar je kunt ook schulden erven die je dan met je privévermogen moet betalen. En door een op het oog onschuldige handeling kon je aan zo’n schuld vastzitten. Dit heeft tot menig persoonlijk financieel en familiair drama geleid.

Erfenis aanvaarden of verwerpen?

Een erfgenaam kan een erfenis zuiver of beneficiair aanvaarden of deze verwerpen. Als de nalatenschap wordt verworpen dan ben je als nabestaande geen erfgenaam meer en heb je geen recht meer op iets uit die erfenis. Je krijgt dan niets, maar mochten er schulden zijn, dan word je daar ook niet mee opgezadeld.  Juist deze schulden zijn van belang bij een zuivere of beneficiaire aanvaarding. Bij een zuivere aanvaarding aanvaard je als erfgenaam de volle mep en neem je het risico dat wanneer de opbrengst lager is dan de schuld je deze schulden uit je eigen vermogen moet betalen. Bij een lage schuld is dat niet onoverkomelijk, maar bij grotere bedragen kan dat wel eens een probleem worden. Daarvoor heeft de wetgever een oplossing bedacht: de beneficiaire aanvaarding oftewel de aanvaarding ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’. Bij een beneficiaire aanvaarding wordt de erfenis aanvaard, voor zover de erfenis een positief saldo heeft. De erfgenamen kunnen dan nog steeds met schulden van de erflater geconfronteerd worden (ze moeten natuurlijk wel betaald worden), maar deze schulden worden dan van het totaal van de erfenis afgehaald. Als er meer schulden dan baten in de erfenis zijn ben je als erfgenaam die beneficiair heeft aanvaard niet met je privévermogen aansprakelijk voor deze schulden.

Aanvaarden of verwerpen: hoe?

Je kunt de keuze van verwerping, zuivere of beneficiaire aanvaarding uitbrengen bij de griffie van de rechtbank, door feitelijk handelen of door stilzitten (niet handelen kan dus ook iets duidelijk maken!). Wanneer een erfgenaam als ‘heer en meester’ over goederen uit de erfenis beschikt, kan daaruit blijken dat hij de erfenis zuiver heeft aanvaard. Of dit echt zo is, zal altijd uit de omstandigheden van het geval blijken. Als je als erfgenaam handelingen verricht, wil dat niet meteen zeggen dat je ondubbelzinnig en zonder voorbehoud de nalatenschap zuiver hebt aanvaard. De bevoegdheid om een keuze uit te brengen verjaart niet, dat wil zeggen dat je er zo lang over kunt doen als je wilt om die keuze te maken. Belanghebbenden kunnen  de rechter wel verzoeken om een termijn te stellen voor het maken van de keuze. Laat je de termijn verlopen zonder iets van je te laten horen dan aanvaard je de nalatenschap zuiver, dus door stilzitten aanvaard je de erfenis zuiver. Stilzitten kan ook leiden tot beneficiaire aanvaarding, indien er door jou nog geen keuze is uitgebracht en de andere erfgenamen ook beneficiair aanvaarden én je de termijn van drie maanden laat verlopen zonder iets te laten horen. Overigens: heb je eenmaal een keuze gemaakt voor verwerping, zuivere of beneficiaire aanvaarding, dan is deze niet meer terug te draaien.

De nieuwe regeling

In de oude regeling konden onschuldige gedragingen als een uiting van zuivere aanvaarding worden gezien. In de nieuwe regeling is dit minder makkelijk gemaakt. Er is dan pas sprake van zuivere aanvaarding wanneer je als erfgenaam bijvoorbeeld goederen van de nalatenschap verkoopt of op andere wijze goederen onttrekt aan eventuele schuldeisers. Er moet nu dus eerder sprake zijn van (kwade) opzet. Ook komt er een uitzondering voor erfgenamen die na zuivere aanvaarding worden geconfronteerd met een onverwachte schuld. Het kan zijn dat de erflater voor zijn overlijden een onrechtmatige daad heeft gepleegd en dat hij hiervoor schadevergoeding moet betalen. Deze zou dan door de erfgenamen moeten worden betaald. In de nieuwe regeling kan de erfgenaam de kantonrechter vragen om zijn privévermogen te beschermen.

Er is in de nieuwe regeling niet heel veel veranderd, zo is er bijvoorbeeld niet ineens een nieuw erfrechtstelsel. Maar de scherpe kantjes zijn er wel wat afgehaald, omdat het moeilijker is gemaakt om erfgenamen met schulden uit de nalatenschap op te zadelen.

Vragen over aanvaarden of verwerpen van een nalatenschap?

Heeft u naar aanleiding van deze blog vragen over erfrecht, over uw nalatenschapsplanning, of over aanvaarding of verwerping van een nalatenschap, neem dan vrijblijvend contact op met Jorrit den Besten, erfrechtspecialist van Advocatenkantoor JPB Legal via 030 – 233 40 15 of via info@jpb-legal.nl.

Comments (0)

LEAVE A REPLY

Your email address will not be published. Required fields are marked *