De rol van de executeur bij de afwikkeling van een erfenis

25th aug 2016, Author: admin

In mei van dit jaar verscheen op de website van de Belastingdienst een bericht over de aanhouding van twee verdachten in een onderzoek naar belasting- en faillissementsfraude. (belastingdienst.nl) In het zicht van een faillissement van een woonzorgvoorziening voor ouderen zouden de twee verdachten goederen en gelden aan het bedrijf hebben onttrokken. In diezelfde instelling was de hoofdverdachte door een van de bewoners als executeur benoemd om zijn nalatenschap af te wikkelen. Tot op heden hebben de erfgenamen nooit enig bedrag uit de nalatenschap van hun overleden familielid ontvangen. Justitie verdenkt de aangehouden executeur dan ook van het verduisteren van gelden uit de nalatenschap.

De vraag of de executeur zich schuldig heeft gemaakt aan verduistering zal de strafrechter moeten beantwoorden.  In deze blog zal ik de erfrechtelijke kant van de zaak bespreken en daarbij ingaan op de taak van de executeur bij de afwikkeling van een nalatenschap en de verhouding tussen de executeur en de erfgenamen.

Nederlands erfrecht

In een testament kan een erflater (degene die het testament heeft opgemaakt) een executeur benoemen, vroeger ook wel testamentair executeur genoemd. De executeur heeft als taak om de nalatenschap te beheren en om de schulden te voldoen. Korter en simpeler gezegd: de executeur voert de laatste wil van de overledene uit.

Taken van de executeur

De taken van de executeur kunnen bestaan uit het regelen van de uitvaart, het overnemen van de administratie van de erflater, het betalen van rekeningen, het opmaken van een boedelbeschrijving en het taxeren van de waarde van de boedel. Hierna kan de nalatenschap door de erfgenamen verdeeld worden.

Benoeming executeur

Het is niet verplicht om in een testament een of meerdere executeurs te benoemen, maar het kan wel praktisch zijn. Als er een executeur is aangesteld, is deze als enige bevoegd om over de nalatenschap te beschikken. De erfgenamen staan als het ware in de “wachtkamer”. Indien er geen executeur is benoemd, zijn de erfgenamen samen bevoegd (en verplicht!) om de nalatenschap af te wikkelen. Aangezien dit niet zelden tot conflicten leidt, biedt een benoeming van een executeur vaak uitkomst.

Wat kunnen de erfgenamen zonder executeur?

Is de executeur eenmaal benoemd, dan kunnen de erfgenamen, tenzij de executeur de benoeming niet aanvaardt, niet zonder zijn medewerking of met toestemming van de kantonrechter over de goederen van de nalatenschap beschikken. Zij kunnen hierover pas weer beschikken wanneer het beheer van de executeur over de goederen van de nalatenschap is geëindigd. De executeur heeft dus een enorme machtspositie. In die positie is misbruik uiteraard niet ondenkbaar en ook niet heel moeilijk. De executeur is immers de ‘baas’ over die goederen. Vandaar dat in de wet een aantal bepalingen ter bescherming van de erfgenamen is opgenomen. Ook kan de erflater de executeur in zijn testament een aantal beperkingen opleggen, bijvoorbeeld dat de executeur in overleg moet treden met de erfgenamen over het te gelde maken van de goederen of dat de executeur hiervoor toestemming moet vragen aan de erfgenamen. Als de executeur desondanks goederen te gelde maakt kunnen de erfgenamen de hulp van de kantonrechter inroepen. De kantonrechter kan hier dan wel of geen toestemming voor geven.

Inlichtingen en rekening & verantwoording

De executeur moet aan de erfgenamen alle door hen gewenste inlichten geven over zijn taakvervulling en bij het einde van zijn taak moet hij rekening en verantwoording afleggen. Mocht daaruit blijken dat de executeur zijn taak niet goed heeft volbracht, dan kan er uiteindelijk een probleem ontstaan zoals in het voorbeeld aan het begin van deze blog. De executeur kan bij aangetoond wanbeheer met zijn privévermogen aansprakelijk gesteld worden voor de schade aan de nalatenschap. Daarnaast kan de kantonrechter de executeur ontslaan bij aangetoond wanbeheer.

Vragen over executele?

Heeft u naar aanleiding van deze blog vragen over erfrecht, over uw nalatenschapsplanning, of over (de benoeming van) een executeur, neem dan vrijblijvend contact op met Jorrit den Besten, erfrechtspecialist van Advocatenkantoor JPB Legal via 030 – 63 855 05 of via info@jpb-legal.nl.

Comments (0)

LEAVE A REPLY

Your email address will not be published. Required fields are marked *